KESTANE YOLUNDA YOLCULUK

Kestane ormanlarına giderken yolda soluklanmaya durduk. Hava belki açık ama yüksek bir bölgeden geçiyoruz oldukça serin. Haziran başlarında buralar bir hayli serin, bölgede bal dönemi ağustos başları temmuz sonları gibi oluyormuş şu anda buralarda bahar dönemi yaşanıyor. Terkedilmiş bir köy gibi burası Kastamonu Devrekani ilçesi Hacı Hasan köyü civarı.
Köyde zaten bir kaç ev var. Hemen bir kaç resim alayım istedim. Bu evi çektim belkide yakın bir zaman sonra bu tür evler memleketin hiç bir yerinde kalmayacak gibime geliyor.Resimlerde yaşayacağız herhalde. Evin önündeki araba tekerleklerinin önündeki arı kovanını, resimi çektikten sonra gördüm. Meğerse bu ev benim arıları taşıyan kamyoncunun babasınınmş. Tabiki arı kovanıda. Hocam gelmişken bir bakalımmı dedi. Açtık baktık.
Bahçede zaten bir kovan vardı. Üzerindede bir yazıyordu.
Kovanın malesef ana arısı yoktu. Fakat cinsi benim çok sevdiğim bir cins. Sakin, bal tutması güçlü ve görünüm olarak koyu renkli bir cinse sahipti.
Evlerin önüne doğru giden ufak araba yolu sanki halı saha gibi olmuş. Resimlemek istedim.

Bu resimlerdeki arılar benim için çok önemli. Burada bir gözlemimi resimlemek istedim. Ağacın altında kamyon duruyor. Kamyondan bir kovandan arı çıkmış ve kovanlar üzerinde uçuşuyor idi. Sanki bu arılar bizim kovandan çıkmış gibi geldi bana . 10 dakikada arı çıktığı yere polen toplar gelirmi? Bana kalırsa gelir.
Bu 10 dakikalık süreçte polen gelip gelmeyeceğini nasılmı anlıyorum. Şöyle arz edeyim. Bir yerden arıları yeni bir arılığa getirmiş idik. Ağızlarını açtık ve 10-15 dakika sonra sadece bir değil, indirdiğimiz 100 adet arı kovanının hemen hemen hepsinde polenlerin taşındığını gördük. Arılar da ise en ufak bir huzursuzluk görmediğimiz gibi tam tersi yeni nakledilmiş bölgede bol miktarda nektar olduğu için arılar çalışmaya çok hızlı bir şekilde başlamış olduklarını tespit etmiş olduk.
Nakillerde kamyon üzerine genellikle eğer gündüzleri kovanları indiriyor isek mutlaka gördüğümüz bir durum var. Kovanlar üzerine ayaklarında polen bulunan arılar konarlar. Arıcı arkadaşlar henüz ağzı açılmadığı halde kovan üzerinde bulunan bu polen yüklü arıların bizim arılar daha kovanlar açılmadan çalışmaya başladılar diye söylemekten kendilerini alamazlar. Burada bir başka yoruma göre de çevredeki arılıkların arıları kovanlar içindeki hararetten kaynaklanan nedenle ortaya yayılan petek kokularından dolayı işçi arıların cezbedilmesi ve yönlerini bu tarafa doğru çevirmelerinden kaynaklanıyor.
Eskiler ister taş, ister tahta kullansınlar yüz yıllar boyu ayakta kalabilen yapılar inşaa etmişler. Herbiri dimdik ayakta duruyor. İster ev, ister samanlık, ister ahır olarak kullanılsın her biri sağlıklı ve kullanışlı. Beton yığınlarında ömrümüz çürümekte. Allahtan arıcılık gibi mükemmel bir iş ile uğraşıyoruz.

Arıcılık mükemmel bir iş evet. İster hastalık diyelim. İster bağımlılık yapıyor deyin. Ne dersek diyelim bu canlılar tatlı bela. Şimdi bizden rahmet isteyen Sadık amcamın arılara koyduğu bu isim TATLI BELA. Sadık amcamın taktığı bu isimi zikrederken ne derece sağlıklı bir insan olduğunu hatırlamaktan kendimi alamıyorum. 87 yaşında rahmetli oldu ve gayet sağlıklı ve bir o kadarda sohbetkar biri idi. Akli melekeleri son derece güçlü idi ve sağlıklı beslenirdi. Bu iş ile uğraşan bir çok kişide sağlıklı ve akıllı. Devrim OSKAY hocamızın bir sözünü aktarmak istiyorum. Tarım sektöründeki en zeki çiftçilerin arıcılar olduğunu söylemişti. Sağlıklı ve zeki olduklarını bende kabul ediyorum. Bu dağın başında buz gibi suyu ve mis gibi havayı soluyan arıcılarımız nasıl sağlıklı olmasınlar.

Sağlıklı olmanın bir kuralı da soluk alıp verdiğimiz havanın temiz olması gerekliliğidir. Halsiz bir kişi 200 metre açık havada dolaşsa üzerindeki halsizlik ortadan hemen kalkar. Açık havada dolaşan kişinin dolaşım sistemi hızlanınca havadaki iz elementlerde kana geçer ve kişinin vücudunda bir dengelenme yaşanır. Arıcılarımız açık havada çalışırlarken son derece sağlıklı bir şekilde yaşamlarını sürdürürler. Herşeyden öte bu bizim en büyük karımız.

Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi,

Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi.

Sağlık, mutluluk ve başarılar sizlerle olsun.

Kalın sağlıcakla.

NAKLİYE

Burada bir çok birbirine benzeyen resimler göreceğiz. Her bir karede birbirinden farklı bir takım yorumlar yapmaya çalışacağım. Bal dönemi başlamak üzere olan kestane bölgesine arılarımızı hazırlamış götürmek üzere kamyona yüklemiş bulunmakyatız. Her nakliyede mutlaka tüm özen gösterilsede mutlaka bir kaç kovandan arı çıkması çeşitli nedenlerden dolayı mümkün olabiliyor. Bu nedenden ötürü hiç bir arı çıkmaması için yeni kovanlar ile nakliye yapılması mecburiyeti vardır. Bir kovandan çıkan arı yan kovanlarada sirayet ettiğinde mutlaka kaldırıp kondurma sırasında bize musallat olacak ve çalışma sırasında iş gücü kaybına neden olacaktır. Maske ve eldiven giyerek yapılan çalışmada ise hareket halinde olan yardımcıların daha çabuk vücut sıcaklığının artmasına ve hararetlenmelerine dolayısı ile çabuk yorulmaya neden olmaktadır. bu sözlerimiz tabiki en az bir kamyon arı için geçerli az sayıdaki arı nakillerindede benzer sorunlar vuku bulmakta ve bahsi geçen durumlar nedeni ile 300 kovan nakliyeye hazırlanan süre içinde 20-30 kovan arıda hazırlanabilmektedir.
Nakil esnasında arıcıların yanlarında mutlaka bulundurması gerekli bir kaç malzeme vardır. Bunlardan biride killi çamur, cam macunu yada bulamaç halindeki hayvan gübresidir. Yukarıdaki resimde işletme tescil numarası kartının altında bulunan uçuş tahtasının kapalı olan kenar kısmında cam macunu arı çıkışını ortadan kaldırmada başarı ile kullanılmış görünüyor.
Nakillerde işi hızlandırmaya yarayan kovan kulpları ön ve arkaya monte edilmiş görünüyor. Bir çok unsurda kovan olsun ben taşırım denebilir. Lakin bu kulpların ön ve arkada olması tek katlı kovanların hele içi dolu ise arıcının belini en az zarara meydan vererek kaldırmasına yardımcı oluyor. Ayrıca kulplar taşıyanların ellerinin rahatlıkla içine girebileceği şekilde olmalıdır. Bu kulpların ön ve arkada olması çift katlı kovanların ileri geri çekilmesine neden olmadan kaldırıp götürmeye yardımcı olur. Bu şekilde daha çok arı daha sık şekilde geçici olarak gideceğimiz yerlerde yerleştirmeye ve kaldırılma esnasındada kolaylık arz eder.

Nakillerde mümkünse arılar bir nakil, eşyalar başka bir seferde nakil edilmelidir. Aynı anda hem gezgincilik malzemelerinin hemde arıların taşınması zaman kaybına neden olmaktadır. Arıların mutlak suretle kilitli kovanlarda yada çakılmış kovanlarda taşınması mecburiyeti vardır.Eğer ki olabilecek bir kaza anında mutlaka kovanlar parçalanmadığı suretçe içinden arının çıkması mümkün olmamalıdır. Yoksaki bu bir nevi biyolojik silh demektirki çevrede bulunan ve rüzgardan kımıldayan yaprağa bile bu tür bir durumda arıların saldırması söz konusu olacaktır.

Nakliyede arıların gündüz yolculuğu mümkün olduğu kadar yapılmamaya çalışılmalıdır. Meteoroloji verilerinden yararlanarak yağmurlu ve serin günleri kollamak gerekmektedir. Kızgın güneş altında havalandırması sorunlu kovanlar ile gezgincilik yapmak veya nakliye yapmak aı boğulmalarına zemin hazırlar. Sıcak hava içeride arıların aşırı ısınmasına ve arıcı tabiri ile yanmasına neden olur.
Havalandırmalı kapakların hava deliklerine arılar hücum ederek dışarı çıkmak isterler ve böylece arıların hava sirkülasyonu son derece az olur. Bu şekil bir uygulama arıların daha çok sıkıntı çekmesine neden olur. Kapak altına yekpare kovan üzerine konan çuvallar yada bezler gibi elek teli yada sinek teli denen teller ile yekpare havalanma yüzeyi oluşturulmaya çalışılmalıdır. Bu şekilde ön ve arka havalandırma deliklerinden giren hava kovan yüzeyi boyunca arıların hava sağlaması için geniş bir yüzey oluşturacaktır.
Yukarıdaki resimde görüldüğü gibi kapaklar ve ilaveler mutlak suretle yerine iyi oturmalı kesinlikle arı çıkmasına izin vermemlidir. Bu resimde oturmamasına karşın arı çıkmaması çivilemenin iyi olmasından olmuş çivilenme işi daha gevşek olsa yada yerinden oynayacak şekilde olsa busefer arı çıkmasına izin verir ki çalışmaya ket vurucu bir çalışma ürünü ortaya çıkmış olur.
Resimdeki sümüklü böcek bizimle başka bir diyara yolculuğa gidiyor. Bu canlı belki gideceği yerde bazı canlılara zarar verecek belkide faydalı olacak bir canlı. Belkide orada yaşayamayacak. Lakin bu tür canlıların bir yerden bir yere taşınmaları bu tür nakliyeler ile oluyor. Biliyoruz ki kalorifer böcekleri amerikadan ülkemize gemiler içinde taşınan gıda maddeleri ile gelmiş. Yada ülkemize ve dünyaya varrovanın yayılışı yine bu şekilde nakliyeler il gerçekleşmiş. Nakiller sırasında başka canlıların nakledilmesinede izin vermemeliyiz.
Nakiller esnasında kamyon üzerine dizilen kovanlar içerisinde bulunan çerçeveler kamyonun gidiş yönüne dik gelecek şekilde yerleştirilmelidir. Eğer pararlel yerleştirilirse her frende arıların çerçeveler arasında ezilmesine neden olabiliriz. Ayrıca ana arı zayiatlarına neden olabiliriz.

Diyelimki arı kovanlarından birinden bilemediğimiz bir yerden arı çıkışı var. Mutlaka elimizin altında bir su olmalıdır. Hatta kamyonun tazzikli su atmaya yarayan pompası olup olmadığına dikkat edilmelidir. Eğer bu şekilde işimize zorluk çıkaran arı kitlesi var ise su ile arıların bize zarar vermesi engellenmelidir. Arılar çalışma mahallinde su sayesinde uzaklaştırılır. Islanan arılar uçamayacağı için bize zarar veremezler.

Nakliyelerde gır gır denen halat benzeri şeritlerin kullanılması çok daha pratik ve çok daha hızlı kamyon sarılmasına imkan veriyor. Eskiden olduğu gibi halen halatlar ve urganlar kullanılıyor. Bu şekilde halatların sıkılması için insan gücüne gerek oluyor. Asılamk gerekiyor ve bayağı bir vakit alıyor. Arıcılığı meslek haline getirenlerin bu gırgırları arılıklarında nakil esnasında kamyoncuya vermeleri onların menfaatine olacaktır.
Eğerki halatlar kullanılıyor ise mutlaka iyi bir şekilde gerilme si gerekirki yük halatın gevşemesine izin vermesin. Aksi taktirde nakliye bir kaosla sonuçlanabilir.

Diyelimki benzinlikte mazot alıyoruz yada, soluklanmak üzere dinleniyoruz bir ağaç altında bu defa kesinlikle kamyon durudurulmamalıdır. Sarsılan kamyonda kovan içerisinde boşluklarda salkım haline gelen koloni kamyon sarsıntısı durduğunda hemen bal tüketmeye ısınmaya ve kovandan çıkmaya yeltenecektir bu durum kovan içi harareteini artıracaktır. Mutlak suretle kamyon durduğunda motor durdurulmamalı ve kamyonun sarsılmaya devam etmesine zemin hazırlamalıdır.

Her nereye gidiyor isek gidelim hız arıcılıkta son derece önemlidir. Arı gibi çalışmalıyız. Çok hızlı. Eğer yavaş olursak uçurumdan aşağı hızla giden bir kamyonu kontrol edemeyen yavaş şöföre benzeriz. Yavaş şöför gibi olmamamlı. Pratik ve hızlı olunduğu gibi soğuk kanlı ve mantıklı davranmalıyız.